Stawy Holenderskiego w Zawierciu staną się jednym z najważniejszych punktów zielonej transformacji miasta. To właśnie temu obszarowi poświęcony jest jeden z dwóch dużych projektów ekologicznych realizowanych przez gminę w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021 2027. Przedsięwzięcie pod nazwą „Ochrona przyrody i bioróżnorodności na obszarze stawów Holenderskiego w Gminie Zawiercie” otrzymało dofinansowanie w wysokości 7 278 188,14 zł, a jego całkowita wartość wynosi 9 624 185,77 zł.
To inwestycja, która ma przywrócić temu miejscu naturalny potencjał, ochronić cenne siedliska i stworzyć przestrzeń przyjazną zarówno przyrodzie, jak i mieszkańcom. Stawy Holenderskiego nie będą traktowane wyłącznie jako teren rekreacyjny. Najważniejszym założeniem projektu jest ochrona lokalnego ekosystemu, zwiększenie bioróżnorodności oraz stworzenie warunków do spokojnego bytowania ptaków, bezkręgowców i drobnej fauny.
Stawy Holenderskiego jako ważne siedlisko przyrodnicze
Obszar stawów Holenderskiego ma duże znaczenie dla miejskiej przyrody. Zbiorniki wodne, drzewa, krzewy, wilgotne fragmenty terenu i zieleń nieurządzona tworzą środowisko, w którym mogą rozwijać się różne gatunki roślin i zwierząt. Właśnie dlatego projekt zakłada przede wszystkim zachowanie istniejącej zieleni oraz wzmocnienie naturalnych funkcji tego miejsca.
Szczególnie ważne będzie utrzymanie drzew i krzewów, które już dziś tworzą schronienie dla ptaków i drobnych zwierząt. Projekt nie zakłada przekształcenia stawów w typowy park miejski o silnie uporządkowanym charakterze. Jego celem jest zachowanie możliwie naturalnego krajobrazu i takie uporządkowanie terenu, aby nie zniszczyć jego przyrodniczej wartości.
Dzięki temu stawy Holenderskiego mają stać się miejscem, w którym ochrona przyrody będzie szła w parze z rozsądnym udostępnieniem terenu mieszkańcom. To ważne szczególnie w miastach, gdzie naturalne enklawy zieleni i wody pełnią coraz większą rolę w poprawie jakości życia.
Co dokładnie zmieni się na terenie stawów Holenderskiego
Projekt obejmuje rewitalizację terenów zieleni nieurządzonej oraz zbiorników wodnych. Oznacza to działania, które mają poprawić stan przyrodniczy obszaru, wzmocnić jego funkcje ekologiczne i umożliwić prowadzenie stałej opieki nad tym miejscem.
Na terenie stawów powstanie infrastruktura potrzebna do monitoringu przyrodniczego, działań ochronnych i edukacji ekologicznej. Zaplanowano utwardzone ciągi piesze, które zapewnią dostęp służbom konserwacyjnym i ułatwią prowadzenie prac pielęgnacyjnych. Pojawią się także miejsca obserwacji przyrody oraz przestrzenie przeznaczone do zajęć edukacyjnych w terenie.
Ważną częścią inwestycji będzie stworzenie warunków do odpoczynku na łonie natury. Mieszkańcy zyskają przestrzeń, w której będzie można spacerować, obserwować przyrodę i spędzać czas w spokojnym otoczeniu. Kluczowe jest jednak to, że funkcja rekreacyjna ma zostać podporządkowana ochronie środowiska, a nie odwrotnie.
Rodzime nasadzenia i łąki kwietne przy stawach
Jednym z najważniejszych elementów projektu będą nowe nasadzenia. Na terenie stawów Holenderskiego pojawią się gatunki rodzime, dobrze przystosowane do wilgotnych i częściowo zacienionych warunków. Takie rośliny lepiej wpisują się w lokalny ekosystem, wspierają owady zapylające, ptaki i drobne zwierzęta, a jednocześnie są bardziej odporne na warunki panujące w danym miejscu.
Uzupełnieniem nasadzeń będą łąki kwietne złożone z mieszanek traw i bylin. Ich utrzymanie będzie prowadzone w sposób przyjazny przyrodzie, poprzez koszenie dwa razy w roku. Dzięki temu rośliny będą mogły zakwitnąć, wydać nasiona i stać się naturalnym źródłem pożywienia dla owadów.
Łąki kwietne mają szczególne znaczenie dla bioróżnorodności. Przyciągają pszczoły, motyle i inne zapylacze, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ekosystemów. W połączeniu ze zbiornikami wodnymi i istniejącą zielenią stworzą bardziej zróżnicowane środowisko życia dla wielu gatunków.
Edukacja ekologiczna nad stawami Holenderskiego
Stawy Holenderskiego mają pełnić również funkcję edukacyjną. W ramach projektu przewidziano przestrzenie do prowadzenia zajęć terenowych, obserwacji przyrodniczych oraz działań informacyjnych. To szansa, aby mieszkańcy lepiej poznali lokalną przyrodę i zrozumieli, dlaczego ochrona bioróżnorodności jest tak ważna.
Planowane są tablice edukacyjne wyposażone w kody QR prowadzące do materiałów cyfrowych. Dzięki nim osoby odwiedzające teren będą mogły dowiedzieć się więcej o roślinach, zwierzętach, siedliskach wodnych i sposobach ochrony przyrody w mieście.
Tego typu rozwiązania sprawiają, że przestrzeń publiczna staje się nie tylko miejscem wypoczynku, ale także naturalną klasą pod gołym niebem. Szczególne znaczenie może mieć to dla dzieci i młodzieży, które będą mogły uczyć się ekologii poprzez bezpośredni kontakt z naturą.
Ponad 7,2 mln zł dofinansowania na ochronę stawów Holenderskiego
Projekt dotyczący stawów Holenderskiego jest największym z dwóch realizowanych obecnie przedsięwzięć ekologicznych w Zawierciu. Jego całkowita wartość wynosi 9 624 185,77 zł, z czego 7 278 188,14 zł stanowi dofinansowanie.
Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021 2027. Dzięki nim możliwe będzie przeprowadzenie działań, które trudno byłoby zrealizować wyłącznie z budżetu gminy. Inwestycja ma charakter długofalowy, ponieważ jej efektem będzie nie tylko poprawa wyglądu terenu, ale przede wszystkim wzmocnienie lokalnego ekosystemu.
Drugi projekt obejmie miejskie tereny zielone
Choć stawy Holenderskiego są jednym z kluczowych elementów zielonych inwestycji, Zawiercie rozpoczyna także drugi projekt ekologiczny. Przedsięwzięcie pod nazwą „Ochrona przyrody i bioróżnorodności terenów zieleni miejskiej w Gminie Zawiercie” otrzymało dofinansowanie w wysokości 6 127 847,20 zł, a jego całkowita wartość to 7 209 232,00 zł.
Projekt obejmie blisko 28,4 tys. m² terenów zielonych w różnych częściach miasta. Zmiany pojawią się między innymi przy ulicy 3 Maja, rondzie Ochmana, Miejskim Ośrodku Kultury, na Łąkach Zuzankowych oraz na miejskich skwerach.
W ramach tego zadania planuje się wprowadzanie rodzimej roślinności charakterystycznej dla Jury Krakowsko Częstochowskiej, tworzenie siedlisk dla ptaków, owadów zapylających i drobnych zwierząt, montaż budek lęgowych oraz schronień. Istotne będą również działania związane z zatrzymywaniem wody w krajobrazie, pozostawianiem martwego drewna i ograniczeniem usuwania biomasy.
Zawiercie inwestuje w miasto bliższe naturze
Oba projekty pokazują, że Zawiercie chce rozwijać miejską zieleń w sposób bardziej świadomy i przyjazny środowisku. Szczególne znaczenie ma jednak rewitalizacja stawów Holenderskiego, ponieważ dotyczy obszaru, który może stać się jednym z najcenniejszych przyrodniczo miejsc w mieście.
Dzięki inwestycji stawy zyskają nowe życie, a mieszkańcy otrzymają przestrzeń do odpoczynku, edukacji i kontaktu z naturą. Jednocześnie poprawią się warunki bytowania wielu gatunków roślin i zwierząt. To przykład działania, w którym ochrona przyrody, edukacja ekologiczna i potrzeby mieszkańców mogą wzajemnie się uzupełniać.
Zawiercie przeznacza na oba przedsięwzięcia ponad 13,4 mln zł dofinansowania. Największa część tych środków trafi właśnie na ochronę przyrody i bioróżnorodności na obszarze stawów Holenderskiego. To inwestycja, która może na trwałe zmienić sposób, w jaki mieszkańcy korzystają z miejskiej zieleni i postrzegają lokalną przyrodę.
Foto: UM Zawiercie
Jeśli macie ciekawy temat, którym chcielibyście się podzielić, historie, które zasługują na światło dzienne, lub pomysł na artykuł, który warto poruszyć – czekamy na Wasze wiadomości! Skontaktujcie się z nami, wysyłając e-mail na adres: kontakt@kulturalnezawiercie.pl lub wiadomość poprzez nasze media społecznościowe. Jesteśmy otwarci na Wasze propozycje i z przyjemnością zgłębimy interesujące wątki.
Tworzymy tę przestrzeń z myślą o Was, dlatego Wasze inspiracje są dla nas niezwykle cenne.
- 100 lat służby, odwagi i lokalnej historii. OSP Marciszów świętowała wyjątkowy jubileusz
- Kradzież w Zawierciu. Policja szuka kobiet z monitoringu
- 14-letni Tomek z Zawiercia marzył o tym, by ratować innych. Dziś sam potrzebuje ratunku
- Kradzież w Zawierciu. Policja szuka kobiet z monitoringu
- Diamentowe Czepki dla pielęgniarek ze Szpitala w Zawierciu
- Lekarz i były poseł oskarżony o korupcję. Prokuratura chce więzienia i 250 tys. zł grzywny
- Zawiercie stolicą młodzieżowej piłki ręcznej. Wielki turniej już 6 czerwca
- Zakończono remont Przedszkola nr 4 i żłobka Dinuś w Zawierciu
- Potrącenie pieszego na ulicy Paderewskiego w Zawierciu. 51 latek trafił do szpitala w ciężkim stanie
- Dni Zawiercia 2026: muzyczne Urodziny Miasta dla całych pokoleń
- Modernizacja boiska OSiR przy ul. Moniuszki 10 – 120 000 zł na bezpieczną przestrzeń do sportu
- Modernizacja lądowiska dla śmigłowców przy SOR w Szpitalu Powiatowym w Zawierciu